Vraag gratis advies aan
Doe de Vitaminetest
Zo werkt palmitoylethanolamide (PEA) in je lichaam
De naam palmitoylethanolamide (PEA) suggereert een synthetische oorsprong, maar is eigenlijk een natuurlijke stof die het lichaam zelf produceert. Hoewel hier al jaren grondig onderzoek naar is gedaan, is deze stof voor veel mensen nog vrij onbekend. In dit blog lees je alles over palmitoylethanolamide en de werking die het heeft in je lichaam.
Lees verder onder de afbeelding
Onderwerpen in dit artikel
- Wat is PEA?
- Palmitoylethanolamide: wat is de werking in het lichaam?
- Welke voedingsmiddelen bevatten PEA?
- Is PEA gevaarlijk?
- Tot slot: PEA kan helpen de natuurlijke harmonie te herstellen
Wat is PEA?
Palmitoylethanolamide (PEA) is een vetachtige stof die van nature in het lichaam voorkomt. Het wordt gevormd uit palmitinezuur en ethanolamine, stoffen die ook in voeding aanwezig zijn. Het lichaam maakt PEA aan op plekken waar extra ondersteuning nodig is, bijvoorbeeld bij weefselschade of belasting. De stof komt in vrijwel alle weefsels voor, waaronder de hersenen, en werkt vooral lokaal. Ook in de natuur speelt PEA een rol – planten verhogen de aanmaak bijvoorbeeld bij droogte of beschadiging, wat helpt om hun weefsel te beschermen en te herstellen.
De aanmaak en afbraak van PEA
Naar behoefte wordt PEA aangemaakt in de membranen van cellen en weer afgebroken door enzymen zoals FAAH (fatty acid amide hydrolase) en NAAA (N-acylethanolamine hydrolyzing acid amidase). Hierbij wordt de stof afgebroken tot de oorspronkelijke bouwstenen palmitinezuur en ethanolamine, die vervolgens opnieuw gebruikt kunnen worden om PEA te vormen. Een mooi voorbeeld van natuurlijke recycling.
Palmitoylethanolamide: wat is de werking in het lichaam?
De stof palmitoylethanolamide is al sinds 1957 bekend, maar de werking in het lichaam werd pas in de jaren 90 duidelijker toen de Italiaanse Nobelprijswinnares Rita Levi-Montalcini een stukje van het mysterie ontrafelde. In haar onderzoek werd gevonden dat deze stof overactieve mestcellen (speciefieke witte bloedcellen) bij ratten kan beïnvloeden.1
Sindsdien is PEA uitgebreid onderzocht en lijkt het een brede werking te hebben. Het zo kan het helpen om cellen en weefsels te beschermen en het immuunsysteem positief beïnvloeden.2 Hieronder bespreken we een aantal onderliggende mechanismen die hieraan ten grondslag liggen.
De invloed op het endocannabinoïde systeem
Het endocannabinoïde systeem is een netwerk binnen het lichaam dat helpt om fysiologische processen, waaronder beleving van sensaties, stemming, immuunreacties, eetlust en slaap, te reguleren. Dit is belangrijk om het natuurlijke evenwicht (homeostase) van het lichaam te behouden. Factoren zoals stressvolle situaties, ongezonde voeding en weinig beweging kunnen dit systeem en deze balans verstoren, wat de algehele gezondheid kan beïnvloeden.
Het lichaam beschikt over een zogenoemd endocannabinoïdensysteem, dat bestaat uit stoffen die lijken op bestanddelen uit de cannabisplant. Deze endogene stoffen binden aan specifieke receptoren (CB1 en CB2) en activeren verschillende processen in het lichaam. PEA grijpt hier niet direct op aan, maar lijkt dit systeem wel te kunnen beïnvloeden. Het kan de werking van bepaalde endocannabinoïden, zoals anandamide, ondersteunen, waardoor de effecten van deze lichaamseigen stoffen mogelijk versterkt worden.2,3
Het effect op de PPAR-α-receptor
PEA kan via de PPAR‑α‑receptor (peroxisome proliferator-activated receptor alpha) in de celkern activeren en zo bepaalde processen in ons lichaam beïnvloeden.2 Hierdoor kan PEA helpen om immuunsysteem in balans te houden. Daarnaast lijkt PEA invloed te hebben op het TRPV1-kanaal, een soort ‘waarschuwingspoortje’ in zenuwcellen dat reageert op prikkels zoals hitte of druk.4 Wanneer dit kanaal te actief wordt, kan dat leiden tot een onaangenaam gevoel. PEA helpt om die overmatige reacties te dempen, waardoor het evenwicht in het lichaam beter behouden blijft.
Het beïnvloeden van mestcellen en gliacellen
Mestcellen komen in allerlei weefsels voor zoals de luchtwegen, darmen en de huid. Ze produceren stoffen, waaronder histamine, die bepaalde immuunreacties bevorderen. Gliacellen, zoals microglia en astrocyten, ondersteunen zenuwcellen. Wanneer deze cellen overactief raken, komen te veel immuunstoffen vrij. PEA kan zowel mestcellen als gliacellen tot rust brengen via zijn invloed op de PPAR‑α‑receptor.2,4
Lees meer over de werking van het immuunsysteem in ons eerder verschenen blog.
Antioxidatieve eigenschappen van PEA
Palmitoylethanolamide heeft ook antioxidatieve eigenschappen en beschermt cellen tegen schade van oxidatieve stress. Dit gebeurt direct via het neutraliseren van vrije radicalen en indirect via het activeren van enzymen die de antioxidatieve werking van cellen ondersteunt.2
Welke voedingsmiddelen bevatten PEA?
PEA komt van nature in kleine hoeveelheden voor in onze voeding, onder andere in eieren, melk, soja, pinda’s, plantaardige vetten, vlees, vis en orgaanvlees. Het gaat daarbij slechts om nanogrammen.
In onderstaand tabel hebben we een aantal voedingsbronnen van PEA op een rij gezet:5
| Hoge concentratie PEA | Matige hoeveelheid PEA | Lage concentratie PEA | Zeer kleine hoeveelheid PEA |
|---|---|---|---|
| Soja lecithine | Sojabonen | Gerst | Aardappelen |
| Pinda's | Walnoten | Appels | |
| Alfalfa | Mais | Linzen | |
| Tarwebloem | Broccoli | ||
| Eigeel | |||
| Tomaten | |||
| Wortels | |||
| Bonen | |||
| Kikkererwten | |||
| Rundvlees | |||
| Vis (tonijn en kabeljauw) | |||
| Kip |
In het lichaam wordt PEA gevormd uit palmitinezuur en ethanolamine. Palmitinezuur is een verzadigd vetzuur dat voorkomt in zowel plantaardige als dierlijke vetten, zoals palmolie, kokosolie, roomboter, zuivel en vlees. Ook veel bewerkte producten bevatten dit vetzuur, omdat ze vaak rijk zijn aan deze vetten. Een te hoge inname hiervan is echter niet wenselijk voor de gezondheid.
Hoe het precies zit met gezonde en ongezonde vetten, lees je in ons ander blog.
Is PEA gevaarlijk?
PEA komt van nature in het lichaam voor en wordt over het algemeen goed verdragen. Het speelt een rol in verschillende processen die bijdragen aan het behoud van balans in het lichaam. Bij een gezond voedingspatroon maakt het lichaam zelf voldoende PEA aan, maar de hoeveelheid kan variëren afhankelijk van leefstijl en omstandigheden. Hoewel er onderzoek wordt gedaan naar de werking van PEA, is nog niet alles bekend over de langetermijneffecten of de invloed in specifieke situaties, zoals tijdens de zwangerschap of bij gezondheidsproblemen.2,6 Daarom is het belangrijk om PEA te zien als onderdeel van een breder evenwicht in voeding en leefstijl.
Tot slot: PEA kan helpen de natuurlijke harmonie te herstellen
Palmitoylethanolamide (PEA) is een lichaamseigen stof die een belangrijke rol lijkt te spelen bij het behouden van balans in het lichaam. Het kan het immuunsysteem ondersteunen door overactieve immuuncellen te remmen en cellen beschermen tegen oxidatieve stress. Gezondheid begint bij evenwicht en PEA kan daar een rol in spelen door de balans van het lichaam te ondersteunen.
Referenties
- Aloe, L., Leon, A., & Levi-Montalcini, R. (1993). A proposed autacoid mechanism controlling mastocyte behaviour. Agents and Actions, 39(Suppl 1), C145-C147.
- Wang, Y., Duan, X., Li, Z., Pan, Y., & Deng, J. (2025). Palmitoylethanolamide in the [...] and its [...] application prospects. [...] Design, Development and [...], 6897-6923.
- Clayton, P., Hill, M., Bogoda, N., Subah, S., & Venkatesh, R. (2021). Palmitoylethanolamide: a natural compound for health management. International Journal of Molecular Sciences, 22(10), 5305.
- Varrassi, G., Rekatsina, M., Leoni, M. L. G., et al. (2025). A decades-long journey of palmitoylethanolamide (PEA) for [...]: a comprehensive narrative review. [...] and [...], 14(1), 81-101.
- Gugliandolo, E., Peritore, A. F., Piras, C., Cuzzocrea, S., & Crupi, R. (2020). Palmitoylethanolamide and related ALIAmides: prohomeostatic lipid compounds for animal health and wellbeing. Veterinary Sciences, 7(2), 78.
- WebMD. Vitamins & Supplements: Palmitoylethanolamide (Pea) - Uses, Side Effects, and More. Geraadpleegd op 23-01-2026.
Onze sportsupplementen zijn NZVT
